Αυτό που ήθελα να πω ήταν ότι σήμερα οι πιο πλούσιοι της πλουτοκρατίας ελέγχουν ουσιαστικά μεγαλύτερο μέρος της πίτας στις ΗΠΑ παρά σε ιστορικώς ασταθείς χώρες όπως η Νικαράγουα, η Βενεζουέλα και η Γουιάνα. Αλλά υπήρξαν αναγνώστες που διαμαρτυρήθηκαν ότι η θέση μου ήταν εύκολη και άδικη, και αφού ξαναέριξα μια ματιά στα στοιχεία ομολογώ με λύπη μου ότι έχουν κάποιο δίκιο. Σωστά: Ισως αδίκησα τις μπανανίες. Βλέπετε, κάποιοι Λατινοαμερικανοί αγανάκτησαν με μια σύγκριση που στα μάτια τους ήταν προσβλητική και επιζήμια. Η αλήθεια είναι ότι τις…

τελευταίες δεκαετίες η Λατινική Αμερική έχει ωριμάσει και έχει αποκτήσει περισσότερη ισότητατην ώρα που η αναδιανομή στις ΗΠΑ γινόταν όλο και πιο άνιση. Η καλύτερη σειρά από στοιχεία που μπόρεσα να βρω είναι για την Αργεντινή. Στη δεκαετία του ΄40 το πλουσιότερο 1% ήλεγχε περισσότερο από το 20% των εισοδημάτων. Από τότε οι ρόλοι αντιστράφηκαν. Το μερίδιο που ελέγχεται από το πλουσιότερο 1% στην Αργεντινή έχει μειωθεί σε κάτι περισσότερο από 15%. Στο μεταξύ, η ανισότητα στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει εκτοξευτεί σε επίπεδα συγκρίσιμα με εκείνα της Αργεντινής πριν από έξι δεκαετίες – το 1% ήλεγχε το 24% των αμερικανικών εισοδημάτων το 2007.

Σε καιρούς τέτοιας συγκλονιστικής ανισότητας πρέπει το Κογκρέσο να θέτει ως προτεραιότητα δαπάνες 700 δισ. δολ. για την επέκταση της μείωσης της φορολογίας του Μπους σε εκείνους με εισοδήματα άνω των 250.000 δολ. τον χρόνο; Ή μήπως πρέπει να επεκτείνει τα επιδόματα ανεργίας σε Αμερικανούς που θα τα χάσουν από τις αρχές του άλλου μήνα; Ενας τρόπος να εξετάσουμε αυτή την απόφαση είναι να βάλουμε στην άκρη κάθε σκέψη περί ηθικής και να κοιτάξουμε απλώς πού θα πιάσουν περισσότερο τόπο για να ξαναβάλουν μπρος την οικονομία τα δολάρια από τους φόρους. Εκεί το συμπέρασμα είναι σαφές: Δίνεις μεγαλύτερη ώθηση στην οικονομία με λεφτά στα χέρια των ανέργων, επειδή θα τα ξοδέψουν αμέσως.

Αντιθέτως, η βασική οικονομική θεωρία και η πρόσφατη ιστορία δείχνουν ότι οι φοροαπαλλαγές για τους πλουσίους είναι πολύ λιγότερο αποτελεσματικές ως προς τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Επί παραδείγματι, οι Ρεπουμπλικανοί θα προσέφεραν στο πλουσιότερο 0,1% των Αμερικανών φοροαπαλλαγές που ανέρχονται κατά μέσον όρο σε 370.000 δολάρια. Υπάρχει κάποιος που να πιστεύει πραγματικά ότι αυτοί οι φορολογούμενοι θα τρέξουν να αγοράσουν Πόρσε και θαλαμηγούς, θα φτιάξουν νέες επιχειρήσεις ή θα προσλάβουν περισσότερους σοφέρ; Αντιθέτως, έρευνα που έγινε για λογαριασμό του υπουργείου Εργασίας επί κυβερνήσεως Μπους δείχνει σαφώς ότι τα επιδόματα ανεργίας δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας επειδή αυτά τα χρήματα ξοδεύονται αμέσως. Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι η ύφεση στην οποία βρισκόμαστε σήμερα θα ήταν κατά 18% χειρότερη χωρίς τα επιδόματα προς τους ανέργους και ότι αυτές οι δαπάνες διέσωζαν 1,6 εκατ. θέσεις εργασίας κάθε τρίμηνο.

Αλλά υπάρχει και ένα μεγαλύτερο ερώτημα: Τι είδους χώρα φιλοδοξούμε να είμαστε; Θα θέλαμε πραγματικά να γίνουμε το είδος της πλουτοκρατίας όπου το πλουσιότερο 1% κατέχει περισσότερη καθαρή αξία από το υπόλοιπο 90%; Ουπς! Αυτό συμβαίνει ήδη. Το πλουσιότερο 1% των Αμερικανών κατέχει 34% της καθαρής αξίας του ιδιωτικού τομέα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου Οικονομικής Πολιτικής στην Ουάσιγκτον. Το υπόλοιπο 90% κατέχει μόλις 29%. Αυτό σημαίνει επίσης ότι το πλουσιότερο 10% ελέγχει περισσότερο από το 70% της συνολικής καθαρής αξίας. Ο Εμάνουελ Σάεζ, οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, και ένας από τους κορυφαίους ειδικούς σε ζητήματα ανισότητας παγκοσμίως, σημειώνει ότι στο μεγαλύτερο μέρος της αμερικανικής ιστορίας υπήρχε σημαντικά μεγαλύτερη ισότητα στη διανομή του εισοδήματος απ΄ ό,τι σήμερα. Και άλλες καπιταλιστικές χώρες δεν μαστίζονται από ανισότητες τόσο μεγάλες όσο οι δικές μας. «Αύξηση στην ανισότητα υπήρξε στις περισσότερες βιομηχανοποιημένες χώρες, αλλά όχι τόσο ακραία όσο στις ΗΠΑ», είπε ο καθηγητής Σάεζ.

Τρομάζω από αυτό το αυξανόμενο χάσμα του πλούτου στις ΗΠΑ, επειδή στα ταξίδια μου βλέπω τι συμβαίνει σε δυσλειτουργικές χώρες όπου οι πλούσιοι δεν νοιάζονται παρά μόνο για τον εαυτό τους. Το αποτέλεσμα είναι έθνη χωρίς κοινωνική συνοχή ή αίσθηση εθνικής ενότητας. Η τεράστια συγκέντρωση πλούτου στα χέρια λίγων διαβρώνει την ψυχή όλων των εθνών. Και μετά βλέπω μέλη του Κογκρέσου, στην ίδια μου τη χώρα, να ισχυρίζονται ότι θα ήταν οικονομικώς ανεύθυνο να επεκτείνουμε τα επιδόματα ανεργίας στη διάρκεια μιας τρομερής ύφεσης, και να επιμένουν στις φοροαπαλλαγές των 370.000 δολαρίων για τους πλουσιότερους Αμερικανούς.

Δεν ξέρω αν αυτό μας κάνει δημοκρατία της μπανανίας ή δημοκρατία του hedge fund (σ.σ.: κερδοσκοπικά κεφάλαια), αλλά είναι κάτι ανθυγιεινό για κάθε Δημοκρατία.

ΤΟ ΒΗΜΑ
Από το Παρέμβαση.

Η αποχή των παιδιών από τις σχολικές εκδηλώσεις, δήθεν ως «διαμαρτυρία των γονέων», είναι κάτι που το ξαναείδαμε στην περίπτωση της Χαράς Νικοπούλου στο Μέγα Δέρειο αλλά τότε δεν έπιασε. Είναι όμως φοβερό το πώς χρησιμοποιούνται τα μικρά παιδιά στον βωμό των πολιτικών σκοπιμοτήτων της Άγκυρας! Πρόκειται για ένα συμβάν που ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ να περάσει αναπάντητο, καθώς προοιωνίζεται τα χειρότερα για τον τόπο μας, και αναμένουμε τις ενέργειες της διοίκησης. Τι συμβαίνει όμως στα σχολεία της…

γείτονος, όπου ο Ντερντιμάν και ΟΛΟΙ οι μειονοτικοί παράγοντες ζητούν να εκπαιδεύονται οι δάσκαλοι των μειονοτικών μας σχολείων; Για να μην ξεχνάμε λοιπόν σε ποιαν χώρα αναφέρονται πάντα οι λεγάμενοι, παραθέτουμε το πρόσφατο δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας «Ζαμάν» (10-11-2010) για την παρουσία των κρατικών ρουφιάνων στις σχολικές αίθουσες της γείτονος:

«Αποκαλύφθηκε πως οι αξιωματικοί που μπαίνουνε στα μαθήματα Εθνικής Ασφάλειας, οργανωμένα κάθε μήνα ετοιμάζουν και μια αναφορά. Από τις πολιτικές απόψεις των δασκάλων μέχρι το ντύσιμο των μαθητών και τα πανό που κρεμάνε στις γιορτές, για όλα ενημερωνόταν το Αρχηγείο. Με βάση σημερινή είδηση της εφημερίδας «Μπουγκιούν», οι αξιωματικοί που εξουσιοδοτούνται να κάνουν το μάθημα Εθνικής Ασφάλειας, στα σχολεία όπου πηγαίνουν φακελώνουν τους διοικούντες, το σχολείο, τους δασκάλους και τους μαθητές.

Οι δάσκαλοι αυτοί του μαθήματος Εθνικής Ασφάλειας έστελναν αναφορές στους ανωτέρους τους, χαρακτηρίζοντας πολλές από τις δραστηριότητες του σχολείου ¨οπισθοδρόμηση¨. Εντοπίστηκε έγγραφο στο 9ο Σώμα Στρατού στο Ερζερούμ, όπου συμπλήρωναν κάθε μήνα ένα έγγραφο που το έδιναν στους ανωτέρους τους. Στο έντυπο, εκτός από τις ερωτήσεις σχετικά με το μάθημα Εθνικής Ασφάλειας, υπάρχει και ένα τμήμα με 25 ερωτήματα που αφορούν τις διαπιστώσεις του δασκάλου – αξιωματικού. Στο έντυπο εμπεριέχονται ερωτήσεις όπως αν οι δασκάλες και οι μαθήτριες φορούνε μαντήλα, αν αγόρια και κορίτσια εκπαιδεύονται μαζί ή χώρια, αν η ενδυμασία των κηδεμόνων είναι ή όχι ¨σύγχρονη¨, αν στη βιβλιοθήκη του σχολείου περιλαμβάνονται βιβλία με διχαστικό ή αντιδραστικό περιεχόμενο και αν το Ισλαμικό κεφάλαιο συμβάλλει ή όχι στα έξοδα του σχολείου.

Ο λοχαγός – ηλεκτρονικός μηχανικός και υπηρετών ως δάσκαλος Εθνικής Ασφάλειας Μουσταφά Τζαν Α, στο λύκειο Γιαβούζ Σελίμ του Ερζερούμ κάθε μήνα ετοίμαζε αναφορά φακελώματος. (…) Στο τμήμα των απόψεων ο λοχαγός απαντά: ¨Οι δάσκαλοι γενικά μπαίνουν στις ιστοσελίδες του Καναλιού 7, της Ζαμάν και της Γενί Σαφάκ και παρακολουθούνε τις δημοσιεύσεις¨. Στο τμήμα των εκτιμήσεων ο λοχαγός Α παραθέτει την εικόνα που είδε όταν μπήκε στο γραφείο του διευθυντή: ¨Τον άκουσα να ακούει θρησκευτικούς ύμνους που λέγανε παιδιά¨. Παραθέτοντας με λεπτομέρειες ο λοχαγός Α. τα στοιχεία, θεώρησε ανάρμοστα κάποια CD στο εργαστήριο, τα φωτογράφησε κι ενημέρωσε τους ανωτέρους του…»

Αυτά στην ισλαμοδημοκρατική Τουρκία του 2010. Προφανώς η οικονομική ανάπτυξη, όπως και στην Κίνα, ουδόλως συνδέεται με τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των πολιτών. Ας το θυμόμαστε όποτε κάποιοι συντοπίτες μας ζητούν διασύνδεση της εν Ελλάδι παρεχόμενης εκπαίδευσης με την εκείθεν του Έβρου.

Αντιφωνητής.
Το είδαμε στο αἰέν ἀριστεύειν.