Του Αποστόλη Ζώη
Μια δραστηριότητα με πολλαπλά οφέλη για την περιοχή της Καλαμπάκας και όχι μόνο, την ενίσχυση της οποίας προωθούν οι φορείς της περιοχής, είναι ο θρησκευτικός τουρισμός. Στο πλαίσιο, λοιπόν, της ανάδειξης του προσκυνηματικού και θρηκευτικού, εν γένει, τουρισμού, το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Ξενοδοχείων Νομού Τρικάλων ανακοίνωσε πρόσφατα μία ακόμη πρωτοβουλία προς αυτή την κατεύθυνση, που αφορά την περιοχή της Καλαμπάκας. Έπειτα από πολύμηνη διαδικασία επαφών με τους αρμόδιους φορείς, αποφάσισε τη διοργάνωση Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου Θρησκευτικού και Προσκυνηματικού Τουρισμού, που θα πραγματοποιηθεί στην Καλαμπάκα, στις 25-28 Φεβρουαρίου 2010.
Οι προσπάθειες
Η πρώτη προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΡΕΥΝΑΣ ξεκίνησε από την Περιφέρεια Θεσσαλίας, το 1996, όταν έγινε προώθηση των θρησκευτικών μνημείων της περιοχής στην Τουριστική Έκθεση της Μόσχας, με την υποστήριξη, μάλιστα, της Μητρόπολης Σταγών και Μετεώρων και εκπροσώπων των Μονών.
Τον περασμένο Ιούλιο, η Καλαμπάκα αποτέλεσε το επίκεντρο της πανελλήνιας επιχειρηματικής συνάντησης με αντικείμενο τον προσκυνηματικό τουρισμό και τα εκκλησιαστικά είδη, με τη “φιλοξενία” ειδικού φόρουμ, στο πλαίσιο του οποίου εκπρόσωποι 50 ελληνικών επιχειρήσεων και από τους δύο κλάδους (προσκυνηματικός τουρισμός – εκκλησιαστικά είδη) συναντήθηκαν με εκπροσώπους 30 επιχειρήσεων από ομόδοξες χώρες (Ρωσία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουκρανία, Μολδαβία, Κύπρο, Ισραήλ και Σερβία), συζητώντας ή κλείνοντας συμφωνίες συνεργασίας.
Πρόκειται για την πρώτη πιλοτική δράση που πραγματοποιήθηκε σ’ αυτόν τον τομέα σε πανελλαδικό επίπεδο, η οποία, όπως τονίστηκε, μπορεί να αποδώσει πολλαπλασιαστικά για την ανάπτυξη επιχειρηματικών δράσεων μεταξύ επιχειρήσεων της Θεσσαλίας και γενικότερα της χώρας, με επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον ίδιο ή παρεμφερείς κλάδους, από άλλες ομόδοξες χώρες.
Πολλές υποσχέσεις, επίσης για την περαιτέρω ανάπτυξη του τουρισμού στο νομό Τρικάλων άφησε η προ μηνών σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε, με πρωτοβουλία του Επιμελητηρίου Τρικάλων, στην Καλαμπάκα, με θέμα: “Προοπτικές της περαιτέρω σύσφιξης των σχέσεων Ελλάδας – Ρωσίας σε θέματα θρησκευτικού τουρισμού”.
Ο υφυπουργός Διεθνούς Οικονομικής Συνεργασίας του Υπουργείου Εξωτερικών Οικονομικών και Διεθνών Σχέσεων της Ρωσίας, Βαλέρι Νικολάεφ, δήλωσε ότι, το δημαρχείο Μόσχας θα είναι στη διάθεση του Επιμελητηρίου, αλλά και όλων των επιχειρηματιών του Νομού για οτιδήποτε χρειαστούν στην ανάπτυξη των επιχειρηματικών τους δραστηριοτήτων στην περιοχή.
Στη συνέχεια, η υποδιευθύντρια του Κέντρου Προσκυνήματος του Πατριάρχη της Μόσχας, Ρίτα Μπούτοβα, αναφέρθηκε στις δράσεις του Κέντρου Προσκυνήματος, το οποίο είναι αρμόδιο για την οργάνωση προγραμμάτων Θρησκευτικού και προσκυνηματικού τουρισμού, κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στην ανάγκη ύπαρξης αντίστοιχων οργανισμών στην Ελλάδα για την προώθηση του συγκεκριμένου είδους τουρισμού.
Όπως τόνισε ο κ. Κουρούπας, όλες αυτές οι προσπάθειες θα έχουν και συνέχεια, με το διεθνές συνέδριο.
Συνέδριο
Όσον αφορά το συνέδριο “στόχος είναι, αναφέρει ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Τρικάλων, Γιάννης Κουρούπας αυτό το συνέδριο να προσελκύσει εμπειρογνώμονες, επιστήμονες αλλά και επαγγελματίες που διακινούν θρησκευτικό τουρισμό, πρώτα για να ενημερωθούν οι Έλληνες επιχειρηματίες για το πώς αναπτύσσουν και προβάλουν τα θρησκευτικά μνημεία και τους προσκυνηματικούς πόλους έλξης άλλες περιοχές -όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε άλλες χώρες- ποια είναι τα χαρακτηριστικά και οι παράγοντες που επηρεάζουν την επιλογή της επίσκεψης θρησκευτικού μνημείου και τόπου, διεθνώς”.
Στόχος του συνεδρίου είναι, επίσης, να αποτελέσει βάση αναφοράς για την υλοποίηση μιας ελληνικής στρατηγικής ανάπτυξης θρησκευτικού τουρισμού, που θα ωφελήσει όχι μόνο την περιοχή μας αλλά και τη χώρα γενικότερα.
Η αρχική διαμόρφωση του προγράμματος του συνεδρίου προβλέπει την κάλυψη και γενικότερων θεμάτων θρησκευτικού και προσκυνηματικού τουρισμού, όπως οι διαδικασίες ανάδειξης και διαχείρισης θρησκευτικών και προσκυνηματικών μνημείων και τόπων, αλλά και οι πρακτικές προβολής και προσέλκυσης επισκεπτών.
Σύμφωνα με τον κ. Κουρούπα, ο τουρισμός που σχετίζεται με τη θρησκεία μπορεί να κατηγοριοποιηθεί σε συγκεκριμένες κατηγορίες.
Μία απ’ αυτές είναι ο προσκυνηματικός τουρισμός, που αφορά επίσκεψη σε μέρος, στο οποίο ο επισκέπτης πηγαίνει για να προσκυνήσει, να ζητήσει την ευλογία ή να εκδηλώσει την πίστη του ή ακόμη και να ζητήσει τη “θαυματουργή επέμβαση”. Μία άλλη κατηγορία είναι η πολιτιστική θρησκευτική επίσκεψη, κατά την οποία ο επισκέπτης πηγαίνει στο χώρο ή στην περιοχή ενός θρησκευτικού μνημείου για να το δει, είτε σαν θρησκευτικό – ιστορικό μνημείο – οικοδόμημα, είτε για λόγους αρχιτεκτονικής, είτε ακόμη για να θαυμάσει τα αντικείμενα των διαφόρων τεχνών που περιέχει (π.χ. τοιχογραφίες, τέμπλα, κλπ). Ορισμένες, μάλιστα, φορές, κίνητρο για την επίσκεψη σ’ έναν τέτοιο τόπο αποτελεί ο τρόπος, με τον οποίο το μνημείο αυτό έχει κατασκευαστεί ή έχει δημιουργηθεί. Η τρίτη κατηγορία, σύμφωνα με τον κ. Κουρούπα, είναι η συμμετοχή ή η παρακολούθηση θρησκευτικών εκδηλώσεων, τελετών ή πανηγύρεων, που σχετίζονται είτε με την έκφραση της θρησκευτικής λατρείας, όπως για παράδειγμα είναι η περίοδος του Ορθόδοξου Πάσχα και η συμμετοχή και παρακολούθηση στις θρησκευτικές τελετές της Μεγάλης Εβδομάδας.
Αίτημα
Πάντως, μέχρι τώρα η προβολή του θρησκευτικού τουρισμού έχει αποτελέσει συνεχές αίτημα όλων των τουριστικών επαγγελματιών και οι αρχές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης έχουν επανειλημμένα δεχθεί προτάσεις για τέτοιες ενέργειες, ενώ ανταποκρίνονται ανάλογα με τις δυνατότητες και τις προτεραιότητες τους. Η τέταρτη προγραμματική περίοδος βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη μέσω της οποίας οι δυνατότητες που προσφέρονται είναι σημαντικές για προώθηση του συγκεκριμένου τουριστικού μοντέλου, ειδικά όταν πρόκειται για μια περιοχή που μπορεί να αποτελέσει σήμα κατατεθέν για όλη τη χώρα. Τα ερωτήματα και σε αυτή την περίπτωση μπορεί να είναι συνηθισμένα αλλά θα πρέπει να αναφερθούν… Κατά πόσο είμαστε προετοιμασμένοι να ανταποκριθούμε στις νέες προκλήσεις και ανάγκες που δημιουργούνται; Υπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο για εκμετάλλευση των πόρων;