της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μορ.
βιολόγος
Την θρεπτική αξία του
γάλακτος έχει σκοπό να προωθήσει η Παγκόσμια Ημέρα του Γάλακτος η οποία σε όλο
τον κόσμο εορτάζεται την 1η Ιουνίου.
Να σημειωθεί ότι ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των
Ηνωμένων Εθνών (FAO) δημιούργησε αυτή την ημέρα το 2001, για να αναδεικνύονται οι αξίες του
γάλακτος, όπως : η φυσική προέλευση του, η θρεπτική του αξία, τα πολλά και
νόστιμα γαλακτοκομικά προϊόντα που απολαμβάνουν τόσοι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο
και η οικονομική σημασία του γάλακτος για τις αγροτικές περιοχές και την
τροφική αλυσίδα στο σύνολο της.
Το γάλα είναι μια πολύ πλούσια, υψηλής διατροφικής αξίας τροφή, που έχουμε
ανάγκη από πολύ μικροί για να κτίσουμε και να διατηρήσουμε έναν υγιή και γερό οργανισμό
Το γάλα περιέχει μεγάλη ποικιλία συστατικών, (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες,
λίπη, άλατα και βιταμίνες) σε υψηλή συγκέντρωση και άμεσα διαθέσιμων για
αφομοίωση από τον οργανισμό.
Η μεγάλη σημασία του γάλατος και
των προϊόντων του στη ανάπτυξη και διατήρηση της υγείας, σε όλα τα στάδια της
ζωής ( παιδική, εφηβική, ενήλικη ) υπογραμμίζεται και από τις συστάσεις Διεθνών
Οργανισμών Υγείας που ξεχωρίζουν τα Γαλακτοκομικά ως ιδιαίτερη ομάδα τροφίμων
συστήνοντας την κατανάλωση 2 ή 3 μερίδων καθημερινά στο πλαίσο μιας ισορροπημένης διατροφής.
Πρωτεϊνες
Οι πρωτεϊνες αποτελούν το βασικό δομικό
συστατικό του οργανισμού. Διασφαλίζουν τη σωστή λειτουργία του καθώς και την
ανάπτυξη των μυών. Πρόσληψη 2 ποτηριών γάλακτος την ημέρα καλύπτει το 25% των ημερήσιων
αναγκών ενός μέσου ανθρώπου σε πρωτεϊνη .
Καζεϊνη
Το γάλα είναι το
μοναδικό τρόφιμο στη φύση που περιέχει την υψηλής βιολογικής σημασίας πρωτεΐνη,
γνωστή ως καζεΐνη.
Η διατροφική αξία της καζεϊνης ξεπερνά την κλασσική έννοια της
θρεπτικότητας και επεκτείνεται στην λειτουργικότητα και την επίδρασή της στη
φυσιολογία και στην υγεία του οργανισμού. Σύμφωνα με τα δεδομένα νεώτερων
επιστημονικών ερευνών, τα πεπτίδια που προέρχονται από την καζεΐνη έχουν μεταξύ
άλλων τις ακόλουθες ιδιότητες : • Ενισχύουν
τη φυσική άμυνα του οργανισμού• Ρυθμίζουν
τη σωστή πίεση του αίματος• Βοηθούν στην
αντιμετώπιση του στρες
Εχει δειχθεί επίσης ότι τα πεπτίδια που
προέρχονται από την καζεϊνη έχουν και καταπραϋντικές ιδιότητες. Αυτό εξηγεί τη
συνήθεια του μέσου καταναλωτή να δίνει ένα ποτήρι γάλα στο ανήσυχο παιδί.
Λακτόζη
Το γάλα είναι το
μοναδικό τρόφιμο στη φύση που περιέχει τον υδατάνθρακα λακτόζη. Η λακτόζη
διασπάται με αργό ρυθμό στον οργανισμό σε γλυκόζη και γαλακτόζη και αποτελεί
σημαντική πηγή ενέργειας για τον οργανισμό.
Η μοναδικότητα της λακτόζης συνίσταται επίσης στο γεγονός
ότι τα προϊόντα διάσπασής της (γαλακτόζη), χρησιμοποιούνται στη σύνθεση ουσιών
που αποτελούν συστατικά του αναπτυσσόμενου εγκεφάλου και των νεύρων των παιδιών.
Το γάλα είναι μια
θαυμάσια πηγή βιταμινών
Το σημαντικό γεγονός είναι ότι το γάλα περιέχει λιποδιαλυτές και
υδατοδιαλυτές βιταμίνες. Οι περισσότερες τροφές, όπως π.χ. τα λαχανικά και τα
φρούτα περιέχουν κυρίως υδατοδιαλυτές βιταμίνες, ενώ το λάδι της ελιάς μόνο
λιποδιαλυτές. Δύο ποτήρια γάλα καλύπτουν σημαντικό ποσοστό των ημερήσιων
αναγκών σε βιταμίνες Α, Β12, Β1,Β3, Παντοθενικό οξύ. Το γάλα, σε σύγκριση με άλλα ζωϊκά προϊόντα,
περιέχει επίσης και μικρή ποσότητα βιταμίνης C, πολύτιμο αντιοξειδωτικό και απαραίτητη για τον
σχηματισμό και τη ανάπτυξη των ιστών. • Η
βιταμίνη Α βοηθά στην ανάπτυξη και στην όραση. • Οι
βιταμίνες του συμπλέγματος Β είναι σημαντικές για την ανάπτυξη, το νευρικό
σύστημα και τον σχηματισμό των ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Ασβέστιο
Η κατανάλωση των
γαλακτοκομικών προϊόντων αποτελεί την κύρια πηγή εξασφάλισης στον οργανισμό της
αναγκαίας ποσότητας Ασβεστίου (π.χ 2 ποτήρια γάλα καλύπτουν το 75% των ημερήσιων αναγκών
σε Ασβέστιο).
Η περιεκτικότητα του γάλακτος σε ασβέστιο και η ευκολία
με την οποία απορροφάται από τον οργανισμό, σε σχέση με τη πτωχή
απορροφησιμότητα των φυτικών
πηγών ασβεστίου.,
βοηθούν στο «χτίσιμο» και στην προστασία του σκελετού από την οστεοπόρωση και στην εξασφάλιση
της υγείας των δοντιών.
Το ασβέστιο
χρησιμεύει επίσης• στη διατήρηση της κανονικής
πίεσης του αίματος• στην μετάδοση των νευρικών
ερεθισμάτων και στη σύσπαση των μυών
Ασβέστιο, σύμμαχος στο αδυνάτισμα;
Εκτός από τις παραπάνω
ιδιότητες του Ασβεστίου, πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση 1000 – 1200 mg Ασβεστίου (3-4 μερίδες
ημι- και αποβουτυρωμένων γαλακτοκομικών καθημερινά) φαίνεται να συνεισφέρει στη
ρύθμιση του σωματικού βάρους και στην απώλεια λίπους.
Ενδεικτική μέση περιεκτικότητα του αγελαδινού γάλακτος σε
σημαντικά κύρια και δευτερεύοντα συστατικά.
|
ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ
|
ΠΕΡΙΕ
ΚΤΙΚΟ
ΤΗΤΑ
|
ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ
|
ΠΕΡΙΕ
ΚΤΙΚΟ
ΤΗΤΑ
|
|
Κύρια συστατικά
|
Βιταμίνες
|
|
Νερό (%)
|
87,3
|
Βιταμίνη Α (mg/L)
|
0.4
|
|
Λακτόζη (%)
|
4,60
|
Βιταμίνη D (mg/L)
|
0.0006
|
|
Λίπος (%)
|
3,90
|
Βιταμίνη Ε (mg/L)
|
0.98
|
|
Πρωτεΐνη (%)
|
3,25
|
Θειαμίνη, Β1
(mg/L)
|
0.44
|
|
Ανόργανα
συστατικά (%)
|
0,65
|
Ριβοφλαβίνη, Β2
(mg/L)
|
1.75
|
|
Ανόργανα συστατικά
|
Νιασίνη (mg/L)
|
0.94
|
|
Ασβέστιο (mg/100g)
|
125
|
Παντοθενικό οξύ
(mg/L)
|
3.46
|
|
Φώσφορος (mg/100g)
|
100
|
Βιταμίνη Β6 (mg/L)
|
0.64
|
|
Κάλιο (mg/100g)
|
150
|
Βιοτίνη (mg/L)
|
0.031
|
|
Νάτριο (mg/100g)
|
44
|
Φυλλικό οξύ (mg/L)
|
0.050
|
|
Μαγνήσιο (mg/100g)
|
13
|
Βιταμίνη Β12
(mg/L)
|
0.0043
|
|
Ψευδάργυρος
(μg/kg)
|
3900
|
Βιταμίνη C (mg/L)
|
21.1
|
|
Σίδηρος (μg/kg)
|
200
|
|
|
