Η συνομιλία μου με το Γιάννη Ζουγανέλη συνεχίστηκε από εκείνο το σημείο που διαβάσατε στην προηγούμενη ανάρτηση, απλά και φιλικά, δίνοντας μου την ευκαιρία και το χρόνο να ανακαλύψω πολλά πράγματα για αυτόν τον άνθρωπο και να λύσω πολλές μου απορίες. Ακολουθεί το δεύτερο και τελευταίο μέρος της συνέντευξης με το Γιάννη Ζουγανέλη.
Πως ένας άνθρωπος με κωφούς γονείς καταλήγει να είναι ένας εξαίρετος μουσικός. Ποια ήταν τα ποιο δυνατά ερεθίσματα που λάβατε, ώστε να γίνετε αυτός που είστε;
Το εξαίρετος το λέτε εσείς, εγώ δεν θα το έλεγα ποτέ. Εν πάση περιπτώσει όλοι για την εξαιρετικότητα ζούμε πάντως. Ακούστε… Όταν ζεις μέσα στη σιωπή καταλαβαίνεις την πολύ μεγάλη σημασία του ήχου. Και έτσι εγώ έζησα, έζησα στη σιωπή και ο παραμικρός ήχος που εγώ τον άκουγα και δεν τον άκουγαν οι γονείς μου έπαιρνε για μένα τεράστιες διαστάσεις. Και αυτή ήταν η βασική αφορμή που ασχολήθηκα με τη μουσική από πολύ μικρό παιδί. Πρώτα διάβασα νότες και μετά διάβασα το αλφαβητάριο, και μάλιστα τις συγκεκριμένες βυζαντινές νότες: Πα, Βου, Γα, Δι, Κε, Ζω, Νη. Αγάπησα πολύ τον ήχο, τον παρατηρώ τον ήχο και τον οσμίζομαι κιόλας τον ήχο, τον μυρίζω. Μπορώ να καταλάβω δηλαδή από που πηγάζει, από που έρχεται, τι σχέση έχει η γη, ο ήχος της γης με τον ήχο της μουσικής, που υπάρχει συγκερασμός, που υπάρχει απόσταση… Έχω ψαχτεί πάρα πολύ πάνω σ’ αυτό το θέμα, έχω πονέσει με τον ήχο, πραγματικά έχω πονέσει… Και προσπαθώ πάντα να εκφράζομαι μέσα από τον ήχο, και με τη φωνή μου εννοώντας με το λόγο, και με την μουσική.
Υπήρξε κάποιος άλλος άνθρωπος που να σας επηρέσε σημαντικά ώστε να στραφείτε προς τα εκεί; Κάποιος που να άκουγε;
Όχι, απλώς στην εξέλιξη μου βρέθηκαν άνθρωποι, οι δάσκαλοι μου που πραγματικά δεν τους ξεχνάω ποτέ. Οι δάσκαλοι μου και στο δημοτικό σχολείο αλλά και στα ωδεία.Τουλάχιστον να αναφερθώ σε αυτούς που φύγανε από τη ζωή, ο Αντίοχος ο Ευαγγελάτος στα θεωρητικά στο Ελληνικό Ωδείο, κορυφαίος διδάσκαλος, ο κύριος Βώκος, στο Εθνικό Ωδείο εξαιρετικός δάσκαλος. Και βέβαια ο κορυφαίος για μένα Έλληνας συνθέτης, ζει και βασιλεύει, ο Νίκος ο Μαμαγκάκης του οποίου οφείλω πάρα πολλά, γιατί ο άνθρωπος αυτός με πήρε από το χέρι σχεδόν και με έβαλε στην επιστημονικότητα της μουσικής, με βοήθησε πέρα από τις λογικές των ελληνικών ωδείων, είναι ο άνθρωπος που με έκανε να καταλάβω τι σημαίνει μουσική παιδεία, είναι ο άνθρωπος που με έκανε μεθοδικό και με έκανε να μπω να ασχοληθώ και ακαδημαϊκά με τη μουσική. Και οι δάσκαλοι μου στη Γερμανία και το γερμανικό κράτος το οποίο κάποτε μας έδινε υποτροφίες για να σπουδάζουμε εκεί. Και όταν αναφέρομαι στο γερμανικό κράτος δεν αναφέρομαι στην εξουσία, με την οποία φυσικά είμαι σε τρομερά μεγάλη απόσταση, αλλά στον τρόπο που λειτουργεί αυτό το κράτος που λειτουργεί με το λαό του.
Ποιες είναι οι πιο σημαντικές αξίες στη ζωή σας;
Είναι ωραία ερώτηση, αλλά η απάντηση μου θα είναι χαοτική. Αξία είναι πρώτα από όλα η ίδια η ζωή, το ότι ζούμε, το ότι θα ζούμε σήμερα ενώ θα μπορούσαμε να είχαμε πεθάνει χθες. Το ότι μπορούμε βλέπουμε, ακούμε, μυρίζουμε, έχουμε αφή. Οι αισθήσεις είναι σημαντικότατες αξίες. Η μεγαλύτερη αξία είναι το μέτρο της ανθρώπινης υπόστασης μέσα στον άνθρωπο, ο οποίος αυτός ερμηνεύει τη ζωή, αυτός ερμηνεύει με τη γνωστικότητα του ή με την έμπνευση του, ή με τη χαρά να αντιλαμβάνεται ερμηνεύει τη ζωή. Αξία είναι να αντιλαμβάνεσαι τη διαφορετικότητα, να παλεύεις για τη διαφορετικότητα του άλλου και έτσι να αποτελείς αρμονία. Αξία είναι να ξέρεις που ζεις , τι είναι αυτό που ζεις, από που προέρχεται, πως έφτασε μέχρι εδώ για να μπορείς να το υπερασπιστείς. Αξία είναι ό,τι υπερασπίζεσαι και ξέρεις τι υπερασπίζεσαι. Αξία είναι η αγάπη, τεράστια αξία είναι η αγάπη, η οποία είναι έκφραση. Μεγάλη αξία είναι η πατρίδα και η πατρίδα του κάθε ανθρώπου, γιατί δημιουργεί τη διαφορετικότητα και δημιουργεί τους διαφορετικούς πολιτισμούς στη γη. Αξία είναι η αντιπαράθεση ιδεών, γιατί αυτό δε θα σταματήσει ποτέ την παραγωγή των ιδεών. Αξία είναι οι ιδέες. Αξία είναι να αντιδράς σε ό,τι κάνει τον άνθρωπο ατομιστή, φαύλο, ύποπτο, οπορτουνιστή, αντιδραστικό, να αντιδράς σε όλα αυτά. Αξία είναι να αντιλαμβάνεσαι, αξία είναι να προσέχεις, αξία είναι να απολαμβάνεις, αλλά είναι και ο τρόπος που απολαμβάνεις. Αξία είναι να συνυπάρχεις. Αξία είναι να κάνεις κρίσεις, αλλά να κανείς και προτάσεις στη ζωή. Αξία είναι να είσαι αληθινός και όχι πραγματιστής, να είσαι αντικοινωνικός ,γιατί η κοινωνία είναι ύποπτη και η κοινωνία είναι το μεγαλύτερο ψέμα. Αξία είναι να αλλάζεις, να μην είσαι σταθερός και να μη βολεύεσαι. Δηλαδή θέλω να σας πω ότι μπορούμε να μιλάμε μόνο για τις αξίες. Αξία είναι η έμπνευση, αξία είναι η δημιουργικότητα, αξία είναι να χαίρεσαι, να έχεις ρώμη, να έχεις σθένος να παλεύεις για αυτό. Δεν σταματάει η αξία.
Πως σχολιάζετε τη σημερινή πολιτική και οικονομική κατάσταση στη χώρα;
Ακριβώς επειδή μιλάμε για αξίες, η οικονομική κρίση είναι σαφές ότι ήρθε μετά την κρίση των αξιών. Όταν στην Ελλάδα προβαλλόταν σε όλη τη ζωή μας, στην καθημερινότητα μας, η ψευδοευδαιμονία, το lifestyle, που νομίζαμε ότι αγοράζαμε τα πάντα μέσα από αυτή τη διαδικασία, το πλαστικό χρήμα… Δεν μπορείτε να φανταστείτε για τι αίσχος και για τι ανθρώπους μιλάμε. Ατομιστές, σημαιοφόρους κομματικούς, αφισοκολλητές, συνδικάτα με τις γνωστές λογικές τους, Δημόσιο, δημόσιο, δημόσιο, δημόσιο! Οι “πολίτες” φιλούσαν- γλείφαν κατουρημένες ποδιές Βουλευτών. Δίναμε αξία σε αυτούς τους ανθρώπους για να μας διορίσουν τα παιδιά μας στο δημόσιο, όταν διορίζω το παιδί μου στο δημόσιο σημαίνει το σκλαβώνω σε μία διαδικασία έλλειψης πρωτοβουλιών. Ξέρετε αυτό το βόλεμα του δημοσίου που δεν κάνει τίποτα άλλο… Η ειδίκευση, η έλλειψη της επιστημονικότητας. Μπορεί να είναι ένας καρδιοχειρουργός και πραγματικά να σώζει ζωές, αλλά από την άλλη πλευρά να μην ξέρει τίποτα πέρα από αυτό! Η σούπερ ειδίκευση… Είναι κάτι που δημιούργησε αυτόν το φαύλο κύκλο της αναπαραγωγής των ψευδών λογικών. Γίναμε όλοι έξυπνοι, γίναμε όλοι τσαμπουκάδες γίναμε όλοι μάγκες, πήραμε όλοι αυτοκίνητα, έχουμε κάρτες, πουλήσαμε μούρη, τσιμπάγανε και οι γκόμενες… Και όλο αυτό το πράγμα έκανε ένα μπαμ, έσκασε αυτή η φούσκα, γιατί περί φούσκας επρόκειτο. Ήταν αέρας και τώρα αγοράζουμε και πουλάμε αέρα.
Πιστεύετε πως οι αντιδράσεις των πολιτών θα έχουν αντίκρισμα;
Είναι για μένα αυτό που συμβαίνει με τους λεγόμενους Αγανακτισμένους ό,τι πιο υγιές υπάρχει! Αρκεί να μην προδοθεί και αρκεί να μπει και μία προοπτική και είναι ό,τι πιο υγιές υπάρχει. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα επιτέλους έγινε κάτι έξω από κομματικές σημαίες, που το τονίζω τα κόμματα δεν είναι προπύργια της Δημοκρατίας. Τα κόμματα χρησιμοποιούν τη Δημοκρατία για να πουν όλα αυτά που κάνουνε, για να κοροϊδέψουν , να κατασπαράξουν κλπ. Βλέπετε ούτε και αυτοί, τα αστικά κόμματα δεν τα βρίσκουν μεταξύ τους, έστω και για τα μάτια. Αυτοί οι αλήτες που προσπαθούν μόνο για το κομματικό στενό συμφέρον να λειτουργήσουν. Δεν υπάρχει η έννοια πατρίδα σε αυτούς! Και την πολύ τιμημένη Ελληνική σημαία που τη σηκώνουν τη σηκώνουν για τις εντυπώσεις, δεν ξέρουν τι σηκώνουν. Ό,τι πιο υγιές υπάρχει είναι αυτοί οι άνθρωποι που βρίσκονται εκεί πέρα, είναι ό,τι καλύτερο μας συμβαίνει. Αυτό θα γιγαντωθεί και θα με θυμηθείτε. Επειδή τα κόμματα, με την αστυνομία που τα εξυπηρετεί θα δημιουργήσουν κάποιο πρόβλημα… Δεν βολεύει να υπάρχει αυτό, επειδή δεν ελέγχεται αυτό. Τα κόμματα γουστάρουνε να ελέγχουνε. Τα κόμματα είναι σαν τις θρησκείες θέλουν ποίμνιο, θέλουν μάζα, για αυτό μιλάνε για μεγαλα μαζικά κινήματα κλπ κλπ. Θα δείτε ότι θα κάνουν κάτι και αυτή η ομάδα των αγανακτισμένων θα γίνουν πιο επαναστάτες στις αντιδράσεις τους. Και δεν ξέρω τι θα γίνει πάντως, θυμηθείτε με, πιστεύω πως θα αρχίσει ο κόσμος να αντιδρά διαφορετικά.
